مبحث جذاب جبر یا اختیار؟!!
نظرات |

بحث جبر یا  اختیار انسان، مسئله ای است که همیشه مورد توجه بشر بوده و نظرات و اعتقادات متفاوتی هم ارائه شده است. در مصاحبه اختصاصی تبیان با فیلسوف بزرگ آیة الله سیدحسن مصطفوی (دام ظله) این موضوع مورد نقد و بررسی قرار گرفته است.

سید حسن سعادت مصطفوی فرزند مرحوم آیة الله سید محمد سعادت مصطفوی در سال 1315 در شهر قائن متولد شد. ایشان از 12 سالگی فراگیری علوم دینی را آغاز نمود و در سن 29 سالگی به ملکه اجتهاد دست یافت و به دریافت اجازه اجتهاد از اساتیدش نائل آمد. ایشان از محضر اساتید بزرگواری همچون پدر بزرگوارش (در تمام دروس سطح و یک دوره خارج فقه و اصول و نیز یک دوره کامل حکمت مشاء)، آیة الله حاج شیخ محمد تقی آملی (یک دوره چهار ساله خارج فقه)، آیة الله حاج شیخ محمد حسین ثقفی تهرانی (یک دوره پنج ساله خارج کفایة الاصول)، استاد شیخ محمد علی حکیم تشکر شیرازی (یک دوره عرفان نظری و ذوقی) و آیة الله سید ابوالحسن رفیعی قزوینی (یک دوره پنج ساله حکمت متعالیه و اسفار به طور کامل) بهره وافری برد.

گفته اند شیطان هفت ایراد و اشکال به خداوند وارد کرد که یکی از آنها مسئله جبر و اختیار است و آن اینکه خدایا سجده نکردن من بر آدم را  از قبل، می دانستی و این جبر است. بر این اساس، شیطان مجبور بود به آدم سجده کند

 ایشان امروزه در مجامع علمی به عنوان یک حکیم سینوی شناخته می شود و تسلط فراوانی بر اندیشه های ابن سینا دارد. ایشان علاوه بر تدریس حکمت در دانشگاه امام صادق علیه السلام و برخی مراکز دانشگاهی دیگر، در حوزه های علمیه قم (مدرسه علمیه دار الشفاء) و تهران (مدرسه علمیه مروی) نیز به تدریس اشتغال دارند. 

آنچه در پیش روی شماست ماحصل گفتگوئی علمی با استاد و دانشمند عزیز و گرانقدر حضرت آیة الله سید حسن مصطفوی در موضوع جبر و اختیار می باشد.

جبر و اختیار

یکی از مسائل مهمی که شاید زمان آن به ابتدای خلقت انسان برمی گردد مسئله جبر و اختیار است و تقریبا همه شبهات مطرح شده در این موضوع را " شهرستانی " صاحب " کتاب ملل و نهل " مطرح کرده و مرحوم " ملاصدرا " نیز از ایشان نقل نموده است.

گفته اند شیطان هفت ایراد و اشکال به خداوند وارد کرد که یکی از آنها مسئله جبر و اختیار است و آن اینکه خدایا سجده نکردن من بر آدم را  از قبل، می دانستی و این جبر است. بر این اساس، شیطان مجبور بود به آدم سجده کند. در این زمینه جواب هایی داده شده، البته هر چه علم بشر پیشرفت کرده سوال ها قوی تر و به اصطلاح جان دارتر شده و اگر ائمه سلام الله علیهم موضوع " امر بین الامرین " را مطرح نمی کردند اصلاً قابل پاسخگویی کامل و دقیق نبود.
برای شناخت بهتر مطلب، لازم است فرقه های مشهوری که به جبر اعتقاد دارند یعنی متکلمین، حکماء و فلاسفه و عرفاء را بشناسیم.

تقسیم بندی متکلمین

متکلمین به دو گروه اشاعره و معتزله تقسیم می شوند که در حال حاضر فرقه اشاعره بیشتر مطرح هستند و طرفداران بیشتری هم دارند.
 اما فرقه معتزله که به اختیار مطلق معتقد هستند، از بین رفته و در عصر کنونی ظهوری ندارند. معتزله معتقد است اختیار مطلق وجود دارد به این معنا که، افعال ما از دایره فعل خدا خارج می شود و خداوند  افعالش در غیر افعال انسانی است زیرا ما اختیار مطلق داریم و هر چه هست افعال ماست و خدا کاره ای نیست، در حالی که این برخلاف توحید افعالی و شرک است.

در بین اهل سنت، اشاعره جبری مسلک هستند و از دو جهت جبری شده اند:
1- این گروه می گویند اگر افعال ما، از آن خود ماست پس خداوند چکاره است؟ لذا معتقدند این تفکر بر خلاف توحید افعالی است. اشاعره به توحید افعالی " لا حول و لا قوة الا بالله"  یعنی همه حرکت ها و جنبش ها از آن خداست، معتقدند.

اشاعره همچنین اعتقاد به عدل ندارند و می گویند خدا ظالم است و به ما ربطی ندارد که خدا چکار می کند. امکان دارد همه بهشتی ها را به جهنم ببرد و یا همه جهنمی ها را بهشت ببرد

2- اشاعره به توحید ذاتی و صفاتی به این معنا که همه صفات به خداوند بازمی گردد نیز اعتقاد دارند.
این باور اشاعره که افعال ما از آن ما نیست به این معناست که ما تصمیم می گیریم ولی این اراده و تصمیم سبب افعال نیست. به این نظر اشکال گرفته اند زیرا این اعتقاد، تخلف علت از معلول است.
در پاسخ به این اشکال می گویند ما علیت را هم قبول نداریم و اصلاً علیت را روی همین دلیل که، خود را علت افعال خود نمی دانند منکر شده اند. سپس می گویند نه ما، بلکه هیچ علتی در عالم نیست و معتقدند اگر علت را قبول کنیم دایره افعال خدا را محدود کرده ایم. آنها می گویند اگر بگوییم آتش علت سوزندگی است، بین او و سوزندگی یک تلازم ذاتی برقرار می شود پس آتش باید بسوزاند و خدا هم دخالت نمی کند و زمانی که به آیه شریفه " یا نار کونی بردا و سلاما " در داستان حضرت ابراهیم (علیه السلام) می رسند سکوت می کنند.
آنها در توحید افعالی معتقدند  " کل فعل ینتهی الی الله "، در این حالت اصلا علت و معلول در عالم غلط است زیرا در دایره علت، خدا کاره ای نیست مثلاً خورشید علت نور دادن است پس خدا کاره ای نیست. به همین دلیل تلازم وجودی بین نور و خورشید، آب و خنکی و ... را منکر شده اند.
نتیجه انکار علیت این شده که ما علت افعال خود نیستیم. بر این اساس اشاعره که یک فرقه عقلانی کلامی هستند قائل به جبر می باشند.
اشاعره معتقدند ما کاسب هستیم (و این یعنی جبر) چون عمل را خدا انجام داده به ما ثواب می دهد، به همین دلیل این را کسب گویند و ما کاسب هستیم.
اشاعره همچنین اعتقاد به عدل ندارند و می گویند خدا ظالم است و به ما ربطی ندارد که خدا چکار می کند. امکان دارد همه بهشتی ها را به جهنم ببرد و یا همه جهنمی ها را بهشت ببرد و به آیه متشابه " لایسئل عما یفعل، خداوند از آنچه می کند پرسش نمی شود " ، استناد می کنند.
این اعتقاد برخلاف خلقت انسان است زیرا حیوانات که خلق شده بودند چرا دیگر انسان خلق شد؟ اگر اراده را خدا در دل انسان می اندازد این چه اراده ای است و علت خلقت انسان چیست؟ اگر می خواست حیوان خلق کند خوب این همه حیوان که بود. حیوان هم، حرکت دارد و حرکت او به اراده غریزی است. اگر ما اراده ای مثل اراده حیوان داریم اصلا چرا ما را خلق کرد؟

معتزله معتقد است اختیار مطلق وجود دارد به این معنا که، افعال ما از دایره فعل خدا خارج می شود و خداوند افعالش در غیر افعال انسانی است زیرا ما اختیار مطلق داریم و هر چه هست افعال ماست و خدا کاره ای نیست

پاسخ آن است که خداوند می خواست یک مظهر اراده، مومن و مرید خلق کند، لذا موجودی خلق می کند که " انا هدیناه السبیل اما شاکراً و اما کفوراً " است.
نمی خواهیم با آیه قرآن استدلال کنیم اما اگر قائل به جبر مطلق باشیم خلقت انسان عبث است.

زیرا اگر می خواهد به کمال برسد به اختیار خودش نیست، به زور او را به کمال می رساند، مثل درخت که طوری خلق شده  که میوه مشخصی بدهد. خلقت انسان با این کیفیت در برابر حیوانات عبث است.
پس جبر مطلق حرف غلط و اشتباهی است، اگرچه این جواب را به حکماء نمی توانیم بدهیم. زیرا حکماء می گویند بحث درباره  مسائل را از لحاظ  طبیعی استدلال می کنیم و کاری به دین نداریم.
اما اشاعره خود را پیرو دین می دانند. در پاسخ آنها می گوییم شما پیرو دین هستید و قرآن را قبول دارید اما جبر شما برخلاف قرآن است.

خلاصه سخن

جبر و اختیار یکی از مسائل مهم در جامعه انسانی است بطوری که افراد و گروههای فکری و اعتقادی رویکرد و دیدگاههای متفاوتی در این خصوص دارند. یک گروه از این افراد متکلمین معتزله و اشاعره هستند که گروه اول به اختیار مطلق معتقدند و دسته دوم به جبر مطلق و هر یک نیز برای اثبات دیدگاه خود ادله ای را اقامه می کنند.
سخن ما با استاد ارجمند به همین مختصر بسنده نشده و سلسله بحث های متعددی است که شما دوست و همراه عزیز را به مطالعه قسمت های بعدی این گفتگو در مقالات بعدی دعوت می کنیم، به امید همراهی شما.



:: مرتبط با: عمومی .اسلامی .قران. ,
نویسنده : عظیم جان آبادی
تاریخ : 1394/10/19
زمان : 08:34 ق.ظ
می توانید دیدگاه خود را بنویسید
lebron 12 elite concept 1398/05/20 07:36 ب.ظ
<a href="http://www.kinderwunschzentrum-stuttgart.net/NHL_22/youth-zdeno-chara-33-boston-bruins-replica-player-jersey ">youth zdeno chara 33 boston bruins replica player jersey</a><a href="http://www.kinderwunschzentrum-stuttgart.net/NHL_23/youth-matthew-tkachuk-19-calgary-flames-replica-custom-jersey ">youth matthew tkachuk 19 calgary flames replica custom jersey</a><a href="http://www.kinderwunschzentrum-stuttgart.net/NHL_24/mens-mark-pysyk-13-florida-panthers-premier-custom-jersey ">mens mark pysyk 13 florida panthers premier custom jersey</a><a href="http://www.kinderwunschzentrum-stuttgart.net/NHL_25/mens-cal-o-reilly-18-minnesota-wild-replica-player-jersey ">mens cal o reilly 18 minnesota wild replica player jersey</a>
lebron 12 elite concept http://www.alankardecors.net/Shoes_19/lebron-12-elite-concept
adidas nmd cs2 city sock glitch camo black red boost bz0515 sale 1398/05/20 07:36 ب.ظ
<a href="http://www.biomarkerassayservices.net/MNS_36/youth-daniel-vogelbach-20-seattle-mariners-player-jersey ">youth daniel vogelbach 20 seattle mariners player jersey</a><a href="http://www.biomarkerassayservices.net/MNS_37/youth-carlos-vargas-2-am%c3%a9rica-jersey ">youth carlos vargas 2 am茅rica jersey</a><a href="http://www.biomarkerassayservices.net/MNS_38/ben-simmons-philadelphia-76ers-fanatics-branded-womens-fast-break-replica-statement-edition-jersey-red ">ben simmons philadelphia 76ers fanatics branded womens fast break replica statement edition jersey red</a><a href="http://www.biomarkerassayservices.net/MNS_39/damian-lillard-portland-trail-blazers-fanatics-branded-fast-break-replica-player-jersey-statement-edition-red ">damian lillard portland trail blazers fanatics branded fast break replica player jersey statement edition red</a>
adidas nmd cs2 city sock glitch camo black red boost bz0515 sale http://www.evolvecomm.net/Shoes_19/adidas-nmd-cs2-city-sock-glitch-camo-black-red-boost-bz0515-sale
youth adam gaudette 88 vancouver canucks premier away jersey 1398/05/20 07:36 ب.ظ
<a href="http://www.carbonfix.net/Shoes_17/nike-air-max-uptempo-2 ">nike air max uptempo 2</a><a href="http://www.carbonfix.net/Shoes_18/air-max-2013-red-black ">air max 2013 red black</a><a href="http://www.carbonfix.net/Shoes_19/womens-air-jordan-9-pink ">womens air jordan 9 pink</a><a href="http://www.carbonfix.net/Shoes_2/techfit-collar-x15 ">techfit collar x15</a>
youth adam gaudette 88 vancouver canucks premier away jersey http://www.couleursdesmets.net/NHL_25/youth-adam-gaudette-88-vancouver-canucks-premier-away-jersey
cheap womens jordan 5 grapes 1398/05/20 07:35 ب.ظ
<a href="http://www.bookhive.net/Shoes_13/authentic-air-jordan-3-retro-infrared-with-nike-logo-794 ">authentic air jordan 3 retro infrared with nike logo 794</a><a href="http://www.bookhive.net/Shoes_14/womens-asics-gel-kayano-20-gold-red ">womens asics gel kayano 20 gold red</a><a href="http://www.bookhive.net/Shoes_15/air-jordan-2012-lite-white-blue-black ">air jordan 2012 lite white blue black</a><a href="http://www.bookhive.net/Shoes_16/air-jordan-retro-12-grey-red ">air jordan retro 12 grey red</a>
cheap womens jordan 5 grapes http://www.joinerassoc.net/Shoes_19/cheap-womens-jordan-5-grapes
plenty of fish 1398/05/11 12:43 ق.ظ
Article writing is also a excitement, if you be acquainted with
after that you can write if not it is difficult to write.
plenty of fish 1398/05/8 05:07 ب.ظ
fantastic submit, very informative. I ponder why
the opposite specialists of this sector don't notice this.
You should proceed your writing. I am confident,
you've a great readers' base already!
pastel adidas blancosamba rosa azul superstar weave 1398/05/4 12:37 ق.ظ
<a href="http://www.youngcoloredandangry.com/shoes_fi17/mens-flyknit-air-max-black-yellow-orange-2016 ">mens flyknit air max black yellow orange 2016</a><a href="http://www.youngcoloredandangry.com/shoes_fi18/adidas-originals-boys-zx-flux-el-i-running-shoe-black-8-m-us-toddler ">adidas originals boys zx flux el i running shoe black 8 m us toddler</a><a href="http://www.youngcoloredandangry.com/shoes_fi19/nike-air-max-gs-307793-417-obsidian-valkoinen-wolf-gray-navy ">nike air max gs 307793 417 obsidian valkoinen wolf gray navy</a><a href="http://www.youngcoloredandangry.com/shoes_fi20/nike-air-flightposite-year-of-the-horse ">nike air flightposite year of the horse</a>
pastel adidas blancosamba rosa azul superstar weave http://www.belleandmolly.com/shoes30/pastel-adidas-blancosamba-rosa-azul-superstar-weave
chanclas nike de hombre chanclas nike benassi jdi marino 1398/05/4 12:37 ق.ظ
<a href="http://www.kabarbiker.com/shoes17/nike-sneakers-herr-air-huarache-run-premium-desert-camo-s-glass-string-ghost ">nike sneakers herr air huarache run premium desert camo s glass string ghost</a><a href="http://www.kabarbiker.com/shoes18/herr-k%c3%b6p-adidas-originals-los-angeles-collegiate-navy-dark-blue-bl%c3%a5a-skor ">herr k枚p adidas originals los angeles collegiate navy dark blue bl氓a skor</a><a href="http://www.kabarbiker.com/shoes19/nike-flyknit-tiempo-legend-vii-fg-fotbollsskor-rod-vit-svart ">nike flyknit tiempo legend vii fg fotbollsskor rod vit svart</a><a href="http://www.kabarbiker.com/shoes2/m%c3%a5nga-stilar-nike-roshe-run-herr-skor-onlinebutik ">m氓nga stilar nike roshe run herr skor onlinebutik</a>
chanclas nike de hombre chanclas nike benassi jdi marino http://www.cookasgoodasyoukiss.com/shoes1/chanclas-nike-de-hombre-chanclas-nike-benassi-jdi-marino
nike air force 1 mid hombre amarillo blanco zapatillas es10696 zapato comprar nike zapatillas 1398/05/4 12:35 ق.ظ
<a href="http://www.photoboothrentalhawaii.com/shoes_fi33/nike-shoes-wolf-grey-purple-dynasty-electric-green-magista-ola-ii-fg-larger-image ">nike shoes wolf grey purple dynasty electric green magista ola ii fg larger image</a><a href="http://www.photoboothrentalhawaii.com/shoes_fi34/nike-wmns-air-max-90-red-stardust-taupe-grey-silt-red ">nike wmns air max 90 red stardust taupe grey silt red</a><a href="http://www.photoboothrentalhawaii.com/shoes_fi35/nike-dual-fusion-trail-2-running-men-shoe ">nike dual fusion trail 2 running men shoe</a><a href="http://www.photoboothrentalhawaii.com/shoes_fi36/nike-air-jordan-1-mid-dark-olive-canvas-release-date-554724-301 ">nike air jordan 1 mid dark olive canvas release date 554724 301</a>
nike air force 1 mid hombre amarillo blanco zapatillas es10696 zapato comprar nike zapatillas http://www.sprayonthesun.com/shoes17/nike-air-force-1-mid-hombre-amarillo-blanco-zapatillas-es10696-zapato-comprar-nike-zapatillas
boutique 0 xzq en ligne de mode homme nike air max 1 premium noir 1398/05/4 12:35 ق.ظ
<a href="http://www.it26-mode.com/shoes39/adidas-scarpe-plank-adidas-superstar-80s-adidas-nere-da-calcio-popolare ">adidas scarpe plank adidas superstar 80s adidas nere da calcio popolare</a><a href="http://www.it26-mode.com/shoes4/tessere-di-2016-adidas-energy-boost-nero-blu-capri-island ">tessere di 2016 adidas energy boost nero blu capri island</a><a href="http://www.it26-mode.com/shoes40/facile-designer-facile-2018-italia-nike-air-max-command-donna-bianche-scontate-scarpe-vendita-yy957 ">facile designer facile 2018 italia nike air max command donna bianche scontate scarpe vendita yy957</a><a href="http://www.it26-mode.com/shoes5/description.-nike-air-max-95-ultra-jacquard-white-black-metallic-silver-749771-101 ">description. nike air max 95 ultra jacquard white black metallic silver 749771 101</a>
boutique 0 xzq en ligne de mode homme nike air max 1 premium noir http://www.oceanroadstudio.com/shoes_fr1/boutique-0-xzq-en-ligne-de-mode-homme-nike-air-max-1-premium-noir
design you nike sb 1398/05/4 12:35 ق.ظ
<a href="http://www.investmentsamaritan.com/shoes_be24/inexpensive-boutique-officiel-nike-air-force-1-high-ultra-flyknit-homme-bleu-%c3%a9lectrique-blanc-noir ">inexpensive boutique officiel nike air force 1 high ultra flyknit homme bleu 茅lectrique blanc noir</a><a href="http://www.investmentsamaritan.com/shoes_be25/images-nikeflyknit-nike-roshe-flyknit-nere ">images nikeflyknit nike roshe flyknit nere</a><a href="http://www.investmentsamaritan.com/shoes_be26/nike-violet-baskets-flight-huarache-gar%c3%a7on-en-blanche-design-unique ">nike violet baskets flight huarache gar莽on en blanche design unique</a><a href="http://www.investmentsamaritan.com/shoes_be27/low-price-cheap-online-nike-zoom-hyperrev-2016-cleats-basketball-pour-men-white-black-705370-100-order-online-cheap-winter-nike-mens-zoom ">low price cheap online nike zoom hyperrev 2016 cleats basketball pour men white black 705370 100 order online cheap winter nike mens zoom</a>
design you nike sb http://www.hillcountytrailrunners.com/shoes_be39/design-you-nike-sb
hot 2014 adidas mujer yeezy boost zapatillas running 350 cielo azul verde barato nuevo estilo relojes adidas ropa running adidas online 1398/05/4 12:34 ق.ظ
<a href="http://www.behindthelefteye.com/shoes_fi05/adidas-originals-camouflage-t-paidat-camo-miehet ">adidas originals camouflage t paidat camo miehet</a><a href="http://www.behindthelefteye.com/shoes_fi06/nike-air-max-90-high-shoes-from-many-shops-nike-football-shoes-price-in-new ">nike air max 90 high shoes from many shops nike football shoes price in new</a><a href="http://www.behindthelefteye.com/shoes_fi07/nike-skateboarding-satire-li-skate-keng%c3%a4t-musta-musta-antrasiitti-pojat-tennarit ">nike skateboarding satire li skate keng盲t musta musta antrasiitti pojat tennarit</a><a href="http://www.behindthelefteye.com/shoes_fi08/koripallo-keng%c3%a4t-jordan-cp3.viii-miesten-suorituskyky-koripallo-paul-chris ">koripallo keng盲t jordan cp3.viii miesten suorituskyky koripallo paul chris</a>
hot 2014 adidas mujer yeezy boost zapatillas running 350 cielo azul verde barato nuevo estilo relojes adidas ropa running adidas online http://www.nataliaholidays.com/shoes16/hot-2014-adidas-mujer-yeezy-boost-zapatillas-running-350-cielo-azul-verde-barato-nuevo-estilo-relojes-adidas-ropa-running-adidas-online
how to get help in windows 10 1398/04/29 08:13 ق.ظ
Hello there! This is my first visit to your blog! We
are a team of volunteers and starting a new initiative in a community in the same niche.
Your blog provided us useful information to work on. You have done a extraordinary job!
quest bars 1398/04/20 01:55 ق.ظ
I got this web site from my buddy who shared with me regarding this web
page and now this time I am browsing this web page and reading
very informative content at this time.
tinyurl.com 1398/03/28 02:26 ق.ظ
I always emailed this website post page to all my associates, since if like to read it next my contacts will too.
Liverpool fodboldtrøjer 1398/03/10 10:59 ب.ظ
Can you tell us more about this? I'd want to find out more
details. Liverpool fodboldtrøjer
fußballtrikots kaufen 1398/03/9 08:12 ب.ظ
Howdy! Someone in my Facebook group shared this website
with us so I came to check it out. I'm definitely loving the information. I'm bookmarking and
will be tweeting this to my followers! Terrific blog and superb design. fußballtrikots kaufen
Günstige fußballtrikots 1398/03/7 07:10 ب.ظ
certainly like your web site however you need to
take a look at the spelling on several of your posts.
Many of them are rife with spelling problems and I in finding it very troublesome to inform the reality on the
other hand I'll surely come back again. Günstige fußballtrikots
minecraft download 1398/02/27 10:39 ب.ظ
Saved as a favorite, I love your site!
https://kubanfss.ru/tsrmany 1398/02/3 03:02 ق.ظ
スーパーコピーカルティエCARTIERコピーバッグ財布カルティエ偽ブランドコピー品通販問屋優良店
http://www.vistaprops.com/fr/availability/retail 1398/02/3 03:01 ق.ظ
ブランドコピーインターネット通販総合ショッピングサイトでございます。スーパーコピーブランドは顧客満足度No.1で
http://www.gem86.com/contacto-transporte/56 1398/02/3 03:01 ق.ظ
ブランドスーパーコピー_ブランドコピー財布、スーパーコピー時計、スーパーコピーバッグ
minecraft 1398/01/21 07:37 ب.ظ
We're a group of volunteers and starting a new scheme
in our community. Your site provided us with useful info to work on. You've done a formidable process and our whole community will probably be thankful
to you.
minecraft 1398/01/21 04:51 ب.ظ
My partner and I stumbled over here coming from a different web address and thought I might as well check things out.
I like what I see so i am just following you. Look forward to looking into your web page again.
tinyurl.com 1398/01/21 01:29 ب.ظ
Howdy! Quick question that's totally off topic.
Do you know how to make your site mobile friendly? My web site looks weird when browsing from my iphone4.
I'm trying to find a template or plugin that might be able to fix this problem.
If you have any recommendations, please share. With thanks!
minecraft 1398/01/19 05:46 ب.ظ
Have you ever thought about adding a little bit
more than just your articles? I mean, what you say is important
and everything. Nevertheless just imagine if
you added some great pictures or videos to give your posts more,
"pop"! Your content is excellent but with images and video clips, this site could definitely be one of the greatest in its niche.

Wonderful blog!
http://rondresselphotography.com 1398/01/17 09:12 ق.ظ
バッグのメンズ?レディースも品数豊富に 取り揃え。ギフトにおすすめ!今ならイチ押しルイヴィトンコピーがお得
minecraft 1398/01/15 01:47 ب.ظ
Hi to every single one, it's in fact a good for me to pay a quick visit this
web page, it contains useful Information.
stussy classic logo bucket hat size color blue quantity 1 1397/11/21 01:28 ق.ظ
<a href="http://www.oe-store.com/pressure/buy-fibonacci-high-quality-berets-retro-plaid-women-pure-cotton-8-panel-hat-ladies-fashion-classic-flat-newsboy-caps-newsboy">buy fibonacci high quality berets retro plaid women pure cotton 8 panel hat ladies fashion classic flat newsboy caps newsboy</a><a href="http://www.oe-store.com/reliable/nike-unisex-air-beanie-hat-blackreflect-black-men-hats-nike-free-4.0-flyknit-online">nike unisex air beanie hat blackreflect black men hats nike free 4.0 flyknit online</a><a href="http://www.oe-store.com/sales/how-wash-clean-bape-hoodie-shirt-cap">how wash clean bape hoodie shirt cap</a><a href="http://www.oe-store.com/slight/puma-future-cat-gt-ferrari-shoes-white-black-puma-hats-puma-football-boots-uk-cheap-sale">puma future cat gt ferrari shoes white black puma hats puma football boots uk cheap sale</a>
stussy classic logo bucket hat size color blue quantity 1 http://www.djganeshclub.com/guantity/stussy-classic-logo-bucket-hat-size-color-blue-quantity-1
nike magista obra fg orange purple soccerspikes.co.nz 1397/11/21 01:26 ق.ظ
<a href="http://www.islamtw.com/designs/nike-844898-600-chaussures-de-sport">nike 844898 600 chaussures de sport</a><a href="http://www.islamtw.com/difference/persian-violet-white-hot-lava-nike-zoom-vapor-9.5-tour-mens">persian violet white hot lava nike zoom vapor 9.5 tour mens</a><a href="http://www.islamtw.com/disappoint/air-max-huarache">air max huarache</a><a href="http://www.islamtw.com/distance/nike-womens-free-tr-3-prt-running-trainers">nike womens free tr 3 prt running trainers</a>
nike magista obra fg orange purple soccerspikes.co.nz http://www.nansforum.com/company/nike-magista-obra-fg-orange-purple-soccerspikes.co.nz
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30


.:: This Template By : Theme-Designer.Com ::.

ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو